Op 23 april vond in Amsterdam de OJEC-ontmoetingsdag plaats. Vertegenwoordigers van alle bij het OJEC aangesloten organisaties kwamen dit keer samen in de Esnoga in Amsterdam.

Na de ontmoeting met koffie en wat lekkers werden alle aanwezigen welkom geheten door Jelle van Slooten, de nieuwe voorzitter. Hij vertelde waar het OJEC op dit moment mee bezig is. Naast het voortdurende gesprek met de deelnemende organisaties is de stichting ook nieuwe wegen aan het verkennen. Zo zal binnenkort de eerste podcast - ook in een versie met video - verschijnen en wordt in oktober een conferentie georganiseerd.

Aansluitend op het startmoment kregen de aanwezigen een bezielde rondleiding door de Esnoga. Daar leerden zij niet alleen over de geschiedenis van het gebouw en de Portugees-Israëlitische Gemeente, maar ook over de vele verbanden en dwarsverbanden die bestaan tussen christelijke en Joodse plaatsen van samenkomst. Zo spraken we over de relatie tussen de neer tamied en de christelijke godslamp en over het mikwe en het doopsel. Opnieuw leerden we zo dat er ongelofelijk veel meer is dat ons Joden en christenen verbindt, dan wat ons scheidt.

Na de rondleiding mochten allen genieten van een voordracht van professor Emile Schrijver, de directeur van het Joods Cultureel Kwartier en in die hoedangheid ook betrokken bij de Esnoga. Professor Schrijver vertelde onder meer over de bijzondere bibliotheek Ets Haim - Livraria Montezinos en over de dwarsverbanden in beeldcultuur tussen Joodse en christelijke laatmiddeleeuwse publicaties. Tot ieders genoegen mochten wij professor Schrijver bovendien horen spreken in de Ma’amad, de historische regentenkamer van de Esnoga.

Er stond ook een moment met een lach en een traan op het programma. De aanwezigen hebben tijdens de ontmoetingsdag afscheid genomen van Piet van Midden, die na circa dertien jaar voorzitterschap de taak heeft overgedragen. Piet heeft een ongelofelijk grote bijdrage geleverd aan de dialoog. Hij werd geëerd met een speciale beker en met een reischèque.

Het programma werd afgesloten met een gezellige receptie, ondersteund met heerlijke koosjere hapjes. De genodigden hadden alle gelegenheid om met elkaar in gesprek te gaan en zo elkaar beter te leren kennen.

Het bestuur van het OJEC kijkt terug op een geslaagde ontmoetingsdag. We hopen vaker dergelijke ontmoetingsdagen te organiseren, om zo bij te dragen aan het verkleinen van tegenstellingen en het bestrijden van antisemitisme en polarisatie.

Bron/foto: OJEC

Het Overlegorgaan van Joden en Christenen (OJEC) is diep geschokt door de recente aanslagen bij een synagoge in Rotterdam en een Joodse school in Amsterdam. Dergelijke daden van geweld en intimidatie raken niet alleen de direct betrokken gemeenschappen, maar ondermijnen ook de fundamenten van onze samenleving, waarin respect, vrijheid van godsdienst en menselijke waardigheid centraal staan.

Vanuit onze gezamenlijke missie, het bevorderen van dialoog en wederzijds begrip tussen Joden en Christenen, spreken wij onze krachtige afwijzing uit van elke vorm van antisemitisme en haat. Wij staan zij aan zij met onze Joodse medeburgers en benadrukken dat zij zich veilig thuis moeten kunnen voelen, overal en altijd.

Wij hebben de getroffen gemeenschappen inmiddels via direct contact onze verbondenheid en steun betuigd. Wij roepen de samenleving als geheel op om waakzaam te blijven en actief bij te dragen aan een klimaat van respect en solidariteit, waar voor antisemitisme geen plaats is.

Juist in tijden van spanning en onzekerheid is het van groot belang dat wij elkaar blijven opzoeken, naar elkaar luisteren en gezamenlijk opstaan tegen haat en verdeeldheid. Dat is de kern van de dialoog. OJEC blijft zich inzetten voor een samenleving waarin verschillen tussen Joden en christenen niet leiden tot onbegrip en haat, maar tot verrijking en ontmoeting.

Bestuur OJEC

Ja, we beleven dit jaar echt een mooie zomer. En dat is voor mij voorlopig dan ook het laatste goede nieuws, want voor de rest zie ik weinig positiefs onder de zon. Het zijn onzekere tijden in Nederland, in Europa, in Israël en eigenlijk in de hele wereld. Mijn glas is altijd halfvol en dat wil ik ook zo houden, maar dat is op dit moment niet eenvoudig.

Weet u wat ik zo moeilijk vind? Langzamerhand weet ik niet meer wie en wat ik wel of niet kan geloven. Ik was de afgelopen periode in Israël, heb helaas de schuilkelder weer meerdere keren van binnen gezien, en volg daar het nieuws op verschillende zenders. Als ik vervolgens via NPO Start naar het NOS-nieuws kijk dan hoor ik over hetzelfde onderwerp heel andere en vaak tegengestelde berichtgeving. Ieder verkondigt zijn eigen waarheid en er lijkt geen bereidheid om ook eens vanuit andere ogen naar gebeurtenissen te kijken. Dat gebeurt in de media, op straat, binnen kerken en zelfs binnen families. Polarisatie laat zich niet door muren afschrikken. Een schuilkelder in Israël biedt gelukkig bescherming tegen ballistische raketten maar ik betwijfel of hij deze polarisatie aankan.

Het staat iedereen natuurlijk vrij om te denken wat hij wil en daarin past ook kritiek op deze Israëlische regering. Maar dat maakt een Nederlandse Jood die van Israël houdt nog niet tot een genocidale zionist. Dat dit zo’n weerslag op de samenleving heeft en dat we mede hierdoor weer een golf van antisemitisme meemaken, is te triest voor woorden. Het ergste van de hele situatie is dat deze negatieve beeldvorming vaak wordt veroorzaakt door een ontstellend gebrek aan kennis. Wat kenmerkt het Jodendom, wat is zionisme en wat is de betekenis van Israël voor Joden wereldwijd? Wist u dat Israël inmiddels onderdeel is van de Joodse identiteit en dat we in elke synagogedienst een gebed voor de staat Israël uitspreken?

Ook binnen OJEC krijgen wij berichten over moeilijke gesprekken binnen de diverse achterbannen. Dat mag en misschien moet dat ook wel, mits men wel bereid is om naar elkaar te luisteren. En precies daar ligt een opdracht voor OJEC. Wij kennen de dialoog als geen ander. In principe is dat natuurlijk de interreligieuze dialoog maar daarnaast praten we ook over gerelateerde onderwerpen en luisteren we naar elkaar. Wij kunnen het platform dat OJEC eigenlijk is, gebruiken om kennis te verspreiden. Er is het Leren & Vieren-weekend, we maken nu filmpjes die via YouTube verspreid gaan worden en de diverse bestuursleden zijn graag bereid om overal in het land een keer te spreken of om een discussie te leiden.

Voor al die activiteiten hebben wij uw steun hard nodig. Binnenkort ontvangt u ons jaarlijkse betaalverzoek met de vraag om een donatie te doen. Direct doneren kan ook op NL10 INGB 0005 2892 50. Een aantal van u heeft dat al gedaan, hartelijk dank!

Elja Schwarz,
penningmeester

Op 2 januari kwamen in Amersfoort de leden van het algemeen en dagelijks bestuur van het OJEC bij elkaar voor een ontmoetingsdag. De bestuursleden hadden de mogelijkheid om een introducé(e) mee te nemen uit de eigen achterban. Velen hadden van die mogelijkheid gebruikgemaakt. Er was tijd om elkaar te ontmoeten en om samen het nieuwe jaar in te luiden.

Tijdens de opening van het programma vertelde voorzitter Piet van Midden dat het OJEC door allerlei omstandigheden - niet in de minste plaats de spanningen in de wereld én in Nederland - in 2024 niet altijd het eigen geluid kon laten horen. Deze ontmoetingsdag was daarom ook bedoeld als een nieuw begin. Het openingswoord eindigde met het tonen van het ruwe materiaal voor twee filmpjes. Het OJEC heeft namelijk de bedoeling om in 2025 volop in te zetten op de verspreiding van filmpjes met een dialogaal karakter, in aanvulling op het al bestaande aanbod.

In de middag gingen de aanwezigen na een inleiding door penningmeester Elja Schwarz in gesprek over de toekomst van de Joods-christelijke dialoog in Nederland. Sommige conclusies waren minder fijn, zoals de geringe belastingstelling voor de dialoog onder jongeren, de toenemende onwetendheid over elkaar en het toenemend antisemitisme. Andere conclusies waren hoopgevend. Samen trokken de aanwezigen de conclusie dat het OJEC nog altijd bestaansrecht heeft. Sterker: elkaar ontmoeten is nog steeds de beste remedie tegen onwetendheid en haat. Met zijn interreligieuze karakter kan het OJEC op dit vlak nog altijd een unieke rol vervullen.

Een andere conclusie was dat het OJEC ook een taak heeft in het zichtbaar maken van al bestaande ontmoetingen én het organiseren van ontmoetingen tussen Joden en christenen. Het OJEC wil zich voor deze taak blijven inspannen. Er is afgesproken dat deze bijeenkomsten voortaan op veel meer verschillende plaatsen in Nederland zullen worden georganiseerd. Ook blijft het OJEC doorgaan met bestaande mogelijkheden van ontmoeting, zoals het komende Leren en vieren-weekend.

Bron: OJEC 

Plaatsvervangende schaamte. Zo kunnen we ons gevoel het beste onder woorden brengen als we de beelden van de Kristallnacht in Amsterdam laten passeren. Naast schaamte is er ook angst. Is Amsterdam, of liever Mokum, de Plaats, ooit daar waar je wilde zijn, nu de plek waar je vooral het liefst wegblijft? Is Amsterdam, de stad met een vleugje Jeruzalem, verleden tijd?

Daar lijkt het wel op, maar de kerken kunnen - om het beeldend te zeggen - wat dat betreft niet tegen hun verlies. Wij kunnen onze Joodse gesprekpartners niet laten vallen door nu te zwijgen. We weten hoe het met de eerste Kristallnacht afliep. En ook hoe deze explosie van haat zal uitmonden in een nog groter geweld. De kerken hebben geen wapenstok. We hebben niet meer dan woorden en daarmee zullen we opkomen voor onze Joodse vrienden.

Namens het OJEC,

Piet van Midden, voorzitter

Was het maar shalom. Ik schrijf dit artikel op de ochtend na de Iraanse aanval op Israël. Gelukkig heeft Israël deze aanval met hulp van zijn bondgenoten af kunnen slaan, maar het is heel eng, spannend en onvoorspelbaar. Het kan zijn dat de situatie op het moment dat jullie onze nieuwsbrief lezen alweer helemaal veranderd is.

Door: Elja Schwarz

Het zijn nare tijden waarin ik naarstig op zoek ben naar lichtpuntjes of puntjes van hoop.

Op 7 oktober was ik in Israël en heb ik de binnenkant van de schuilkelder meermaals gezien en daarna ontwikkelde zich een tragedie die aan beide kanten nog decennia zal doorwerken. Het is tijd voor nieuwe leiders met nieuwe inzichten, die begrijpen dat je met je vijand moet praten anders heeft niemand een veilige toekomst.

Het gaat om de dialoog zoals wij bij OJEC de Joods-christelijke dialoog hebben. Ook daarop staat nu spanning nu de oorlog in Gaza ook in Nederland tot polarisatie heeft geleid. Gelukkig merk ik uit de vele reacties dat er ook veel Nederlanders zijn die door alle propaganda heen kunnen kijken. Dat neemt niet weg dat het antisemitisme zulke hoogten heeft bereikt dat velen in de Joodse gemeenschap zich onveilig voelen.

En dit antisemitisme staat echt niet alleen in verband met de oorlogssituatie in het Midden-Oosten. Er blijkt een ontstellend gebrek aan kennis te bestaan waardoor vooroordelen en complottheorieën ruim baan krijgen. Daar zijn we ons binnen OJEC van bewust en we kijken wat wij kunnen toevoegen. Dat gebeurt in gesprekken met de aangesloten organisaties en tijdens lezingen zoals de geslaagde lezing over Joden in de Nederlandse jeugdliteratuur op 3 april. Ook het Leren & Vieren-weekend in het weekend daarna was weer een groot succes.

Een hoofdbreker is de vraag hoe wij de jongere generatie kunnen bereiken? Wie gaat ons werk op termijn overnemen? Jongeren hebben andere interesses, halen hun informatie uit andere bronnen en communiceren anders. Toch willen wij dat mooie OJEC-zaadje dat ruim 40 jaar geleden is gepland een goede toekomst geven. Het zal nog wel wat denkwerk vergen.

Ik hoop dat jullie ons blijven steunen. Binnenkort ontvangen jullie ons jaarlijkse betaalverzoek met de vraag om een donatie te doen. Direct doneren kan ook op NL10 INGB 0005 2892 50. Een aantal van jullie heeft dat al gedaan, hartelijk dank!

Elja Schwarz, penningmeester OJEC